LITERATUUR- EN VIDEOSUGGESTIES
III. LEVENSVRAGEN EN LEVENSBOEK
VI. OUDERS
VII. ROUWVERWERKING
VIII. SNOEZELVIERINGEN
VIIII. MUZIEK, BEWEGING EN DRAMA
X. OVERIGE AAN TE BEVELEN LITERATUUR
Kinderen van God, Bijbelverhalen verteld door aartsbisschop Desmond Tutu
Korte Bijbelverhalen met prachtige illustraties van illustratoren uit de hele wereld.
Hoewel de verhalen geschreven zijn voor kinderen van 4 tot 8 zijn ze zeker niet kinderachtig!
isbn 978 90 8601 082 0
Uitgeverij Benjamin Heerenveen
De Prentenbijbel
met illustraties van Marijke ten Cate.
Deze uitgave van het nederlands Bijbelgenootschap bevat bijbelverhalen in korte heldere zinnen. Geschikt om naar te kijken en om voor te lezen.
zie www.prentenbijbel.nl
isbn 9789089120380
Kijkbijbel
Ned. Bijbelgenootschap – Tek. Kees de Kort. ISBN 90612 63883 Tekst en platen zijn indertijd speciaal gemaakt voor verstandelijk gehandicapten. Met gratis leeswijzer bij de bijbel; de kijkbijbel is ook in losse boekjes per bijbelverhaal verkrijgbaar. Liedjes bij de kijkbijbel zijn in een bundel met bij behorende cd’s verkrijgbaar en verhalen uit de kijkbijbel zijn op video en als diaserie uitgegeven.
Startbijbel
Ned. Bijbelgenootschap - ISBN 90612 6264X Met verhalen en tekeningen uit het Oude en Nieuwe Testament (vanaf 9 jaar).
De Bijbel en zijn verhalen
Hertaling door Wim Spekkink. Verhalen uit de Willibrord vertaling bewerkt voor kinderen
Lannoo Katholieke Bijbelstichting ISBN 90 6173 475 4
Vertelbijbel
Ned. Bijbelgenootschap – ISBN 90338 27441 50 Verhalen en aquarellen uit O.T. en N.T. om voor te lezen.
Vertelbijbel op CD
Op 3 CD’s worden de verhalen voor verschillende stemmen met achtergrondgeluiden
weergegeven. CD-box.
Peuterbijbel
Ned. Bijbelgenootschap – ISBN 90338 25880
100 Verhalen in korte eenvoudige zinnen. Duidelijke platen.
Kleuterbijbel
Ned. Bijbelgenootschap – ISBN 90338 27360
100 Verhalen in korte heldere zinnen en duidelijke platen ( 3 tot 6 jaar)
Pop-up bijbelboekjes
Ned. Bijbelgenootschap 4 verhalen in bewegende platen
- Josef en zijn mooie jas ISBN 90338 27379
- David verslaat Goliath ISBN 90338 27387
- Jona en de grote vis ISBN 90338 27395
- Daniël in de leeuwenkuil ISBN 90338 27395
Pop up Ark van Noach
Ned. Bijbelgenootschap ISBN 90338 26216
Inclusief boek ,met verhaal en dieren om neer te zetten. Prachtig!
Bijbelverhalen met stickers
Ned. Bijbelgenootschap – Deel I ISBN 90338 27158 (8 verhalen).
Deel II ISBN 90338 27271 (8 verhalen).
Complete serie. Midden in het boekje zijn 2 pagina’s waarop stickers geplakt kunnen worden. Het boekje blijft onbeschadigd.
Gelijkenisboeken met leuke illustraties
- Tien zilveren guldens ISBN- 90338 242329
- De rijke boer ISBN – 90338 24345
Geboren in een stal
Reuze Kerstkartonboek met 41 luikjes – ISBN 90338 83118
Achter de luikjes komen allerlei aspecten van het Kerstverhaal aan bod.
Cortinaboekjes
Een kartonnen achtergrond waarvoor je figuren kunt plaatsen.
- Zij zagen de ster ISBN 90338 24175
- Jezus is geboren ISBN 90338 24167
Stap voor stap het jaar rond
Philadelphia Zorg, Nunspeet tel. 0577-411800
Een leesdagboek met ideeën van activiteiten, liederen, gedichten, gespreksonderwerpen en vragen om over na te denken. (protestants)
Kinderbijbel in braille
Christelijke bibliotheek voor blinden en slechtzienden. Postbus 131, 3850 AC Ermelo. Telefoon 0341-551014
Ook gratis te bestellen via http://www.cbb.nl
Kind op zondag
Rubriek in "Kind en Zondag", maandblad voor de geloofsopvoeding in en rond de kerk.
Sluit aan bij het oecumenisch bijbelrooster Zie ook: www.kindopzondag.nl
Meedoen met het verhaal van God
P. Brongers-Callenbacht 1996. ISBN 902660474 2
Suggesties voor het vertellen van 38 bijbelverhalen uit O.T. en N.T. met een verwerking. (Protestant)
Informatiebulletin voor de catechese "Impuls"
Special over catechese met mensen met een verstandelijke handicap mrt. 1998/90.
ISSN 1383-2786 Bestellen: 030-880 17 25
Artikelen en literatuursuggesties over catechese. (Protestants)
Impuls specials:
Wegwijzer speciaal onderwijs en verstandelijk .gehandicapten
Chr. Pedagogisch Studiecentrum, Amersfoort 1996 door Janna Posthumus.
Totaaloverzicht catechesemateriaal aanwezig bij instellingen en in boekvorm.
Zelf naar de kerk
L. Brezet, den Haag NBLC 1991 ISBN 90-6252-085-7.
Deel uit de zelfserie die verst. geh. kunnen lezen. In korte, eenvoudige teksten
en illustraties wordt het verhaal verteld van Trees en Hilda die naar de Protestantse kerk
gaan.
Doop en Avondmaal voor jezelf
L.G. Brezet, zelfserie ISBN 90-5483-050-6 Met foto’s en korte teksten wordt uitleg gegeven rond doop en avondmaal.
Geloofsbegeleiding
Voorzet april 1994, 1988(4) ISSN 0922-2790. Oude nrs. te bestellen bij
SGO 033-2561070.
Themanrs. over catechese. In ieder themanr. staan uitgewerkte catechese-suggesties.
Handleiding voorbereiding vormsel
G.J. Okhuijsen e.a. Nieuwveen. Huize Ursula 1987 tel.0172-539440. (Katholiek)
Voorbereiding voor het vormsel via thema’s. Er is een vormselmap bij met tekeningen ter
voorbereiding.
Belijdeniscatechese
Met verstandelijk zwaar gehandicapte jeugd en jongeren. Catechetisch Centrum GKN, Kampen tel.: 038-3016651.
Suggesties vanuit de Gereformeerde Kerk met praktische tips .(enigszins gedateerd)
Naar de kerk
Makkelijk over moeilijk, Katholieke editie. Henk van Breukelen e.a. Den Haag 1991 ISBN 90-6252-082-0.
Per blz. is een foto opgenomen met korte tekst waarop liturgische voorwerpen te zien
zijn en hoe de eucharistieviering verloopt.
Kom er bij en doe maar mee
Anton Admiraal, ’s Heerenlo ISBN 90-73038-13-8 tel. 033-601834.
Algemene suggesties voor de catecheses waarbij 18 lessen zijn uitgewerkt op ZMLK niveau.
Tien woorden om op weg te gaan
Catecheseprogramma Groot-Schuylenburg 1996-1997 (2 delen)
Bij pastorale dienst
tel. 055-3696150.
Samengesteld rond de 10 woorden met een vaste indeling per bijeenkomst. Uitwerking op 4 niveau’s, met werkbladen
Tien bijbelverhalen voor de catechese aan verstandelijke gehandicapten
Map 1 bevat 10 verhalen uit het O.T. met achtergrondinformatie en verwerkingen.
Map 2 bevat 10 verhalen uit het N.T. met achtergrondinformatie en verwerkingen
Uitgever: HGJB (Hervormde Gereformeerde Jeugdbond)
Website: www.hgjb.nl
Prijs per map: € 10,70
Lesmateriaal voor verschillende leeftijdscategorieën waarin bijbelleeractiviteiten, onderzoeken, ontdekken en verwerken onderdeel van het leerproces zijn.
Uitgever: Stichting Opwekkingsliteratuur
Website: www.kinderwerkparel.nl
Boeken met werkvormen:
Het verhaal en daarna?
Ondertitel:werkvormen bij bijbelverhalen:
Auteur: Willemien Wikkers
Beschrijving: De werkvormen bij de verschillende bijbelverhalen zijn niet alleen verwerkingsvormen na een vertelling maar het zijn even zovele aanzetten tot verdieping van de religieuze ontwikkeling.
Uitgever: Narratio
isbn: 9052632774
prijs: € 9,00
50 Vijf-minuten verhalen voor kinderen
auteur: Lynda Neilands
beschrijving: Korte kinderverhalen verdeeld in 4 categorieen( Het hele jaar door, Door de eeuwen heen,Van over de hele wereld, Uit het woord van God) met bijpassende liedsuggesties en bijbelverwijzingen.
uitgever: Merweboek
isbn: 9057870533
titelgegevens: paperback 248 pag.
prijs: € 14.50
100 eenvoudige knutselideeën rond de bijbel
ondertitel : 5-12jr
auteur: Sue Price
beschrijving: creatieve werkjes voor kinderen rond bijbelverhalen, gebeden en feestdagen. Ook leuke cadeautjes en herrinneringswerkjes.
uitgever: Merweboek
isbn: 9057870460
titelgegevens: paperback 224 pag
prijs: € 12.50
Tussendoortjes
beschrijving:
Vernieuwde uitgave van dit handzame boekje met 175 spelletjes voor 8 tot 15 jarigen
uitgever: SoW-jeugdwerk
isbn: BVB320-0166
prijs: € 4.90
Vrede voor jou
ondertitel : twaalf liederen voor gewone en aangepaste viering
auteur: Ben Sleumer
beschrijving: Liederen ontstaan bij het voorbereiden van aangepaste vieringen waarin mensen met een verstandelijke handicap in de dienst meedoen.
uitgever: SGO Hoevelaken
website www.sgonet.nl
isbn: 9073715776
titelgegevens: paperback 32 pag ook op CD
prijs: € 11.95
Mensen met een verhaal
ondertitel :
auteur: Ton van Oosterhout
beschrijving: Een narratief pastorale benadering van mensen met een verstandelijke handicap, geschreven door mensen vanuit de zorg, met inbreng van hun visie en praktische ervaring.
uitgever: SGO Hoevelaken
isbn: 9073715172
titelgegevens: paperback 184 pag
prijs: € 21.50
Websites:
www.kinderdienst.nl
concordantie van kinderliederen, bijbelverhalen, gebeden
www.eo.nl
www.ebonderwijs.nl
materiaal voor dankdag, biddag, muziek
http://thereverend.com
online bijbelverhalen
www.bibleforchildren.org/Dutch/dutch.htm
online bijbel voor kinderen met plaatmateriaal
http://rorate.com
R.K.-website met veel informatie over heiligen, symbolen, liturgisch jaar, catechesetips enz.
www.sip.be/stamand/catklas.htm
eenvoudige lessreeks met foto’s over de thema’s het doopsel, lichtmis, het woord, eucharistie, meimaand mariamaand, kerkelijk huwelijk, dienstbaar zijn.
http://kleurplaat.pagina.nl
http://pijnacker-nootdorp.gkv.nl
voor kleurplaten, werkmateriaal en bijbelteksten op thema
Voor kunst foto's en schilderwerken: kijk eens op de site van de studentenkerk nijmegen: er is om de paar maanden iets anders te zien.
http://www.ru.nl/aspx/get.aspx?xdl=/views/run/xdl/page&SitIdt=310&VarIdt=464&ItmIdt=47621
III. LEVENSVRAGEN EN LEVENSBOEK
Leven in het zorgplan
Levensvragen in het zorgplan voor mensen met een verstandelijke handicap H.Rijksen (redactie)1
Uitgeverij Damon ISBN 90 5573 289 3
Geloven op je eigen manier
Video van 20 min. uit Kadijkeroog te Purmerend tel.: 029-9459200 kosten Groepsleiding wordt ingeschakeld bij omgaan met levensvragen.
Levensvragen en levensbeschouwing
In de zorg voor de mens met een verstandelijk gehandicapte NZF ISBN 90-5498-025-7.
Handreiking om het levensverhaal in beeld te brengen. Ook de rol van de pastor daarin.
Mensen met een verhaal
Een narratief-pastorale benadering van mensen met een verstandelijke handicap. Ton v. Oosterhout e.a., SGO Hoevelaken. Uit de uitgewerkte levensverhalen blijkt de uniciteit van de mens. Welke houding kunnen hulpverleners aannemen t.a.v. zingevingsvragen? Wat levert het werken met het levensverhaal op? Praktische handreikingen.
Levensboek
Saamvliet 1999, afd. communicatie tel.: 0485-499993 op e.mail gratis, boekvorm Een losbladige klapper waar verstandelijk gehandicapten en begeleiding per thema’s het levensverhaal kunnen verbeelden; middels foto’s en tekeningen.
Dood-gewoon
Regie Alfred Venema – Huis ter Heide: KLOS 1990 video 12 min.
In het leven ontvangen
Ontmoetingen met mensen met een verstandelijke handicap
uitg: The flame publishing
ISBN: 90-76148-04-X, tel: 013-5362089 Een boekje met korte verhalen
De ziel van het werk
Aandacht voor levensvragen van cliënten van sociaal pedagogische diensten. H. Rijksen
Uitg.: Damen 1999, ISBN 9055730564.
Een praktisch werkboek waarmee hulpverleners de weg wordt gewezen bij het verstaan van persoonlijke levensvragen van mensen met een verstandelijke handicap, hun ouders en familie.
Een levensverhaal als houvast
Verhalen die klinken in de (geloofs)gemeenschap bij verskluierde geestkracht/dementie, die uitnodigen tot het maken van een levensboek.
Ineke-Regina Uytenbogaardt, Narratio ISBN 90 5263952 3 te bestellen bij brochureverkoop@pkn.nl
Mijn kleine zuster
ondertitel :
auteur: Slingerland
beschrijving: Ons gehandicapte kind in de christelijke gemeente
uitgever: Boekencentrum
isbn: 9023914848
prijs: € 5.00
Vaders kind
ondertitel :
auteur: Slingerland en Abma
beschrijving: Ons gehandicapte kind doet belijdenis
uitgever: Boekencentrum
isbn: 9023914945
prijs: € 5.00
Op hoop van zegen
Drs. A. Trapman, kerkdiensten of liturgievieringen met verstandelijk gehandicapten,
’s Heerenloo ISBN 90-73038-11-1 kosten Wie zijn de verstandelijk gehandicapten en welke rol kunnen ze in de kerkelijke gemeente spelen? Daarnaast praktische en fundamentele overwegingen over liturgie en de beschrijving van enkele vieringen.
De minste allermeest
Drs. A. Trapman, serie pastorale handreiking, J.N. Voorhoeve, Den Haag 1988 ISBN 90-297-0916-2 . Alleen nog via de bibliotheek en de infowinkel van Arduin te verkrijgen (Protestant).
Komt tot mij allen
Handreiking voor eucharistievieringen met mentaal gehandicapten, Brussel, Interdiocesane Commissie voor liturgische Zielzorg 1992.
Handreiking voor katholieke vieringen met verstandelijk gehandicapten.
In de hemel onweert het niet
Liturgie vieren met zwakzinnigen, een inspirerend avontuur. G. Ockhuysen Hilversum, Gooi en Sticht 1988.
Voorbeelden van speciale vieringen in het liturgisch jaar zoals Pasen, Pinksteren, Kerst, een dagviering en een ziekenzalving.
Dichtbij en veraf
J. Habraken e.a., Gennep ISBN 90-9003894-0.
Deels over pastorale vragen en uitwerking van speciale vieringen: Sint Maarten, jubileum en afscheid, overlijden. Thema’s: handoplegging, ziekenzalving. (Katholiek)
Liturgie vieren
Tijdschrift Voorzet. Voor begeleiding van mensen met een verstandelijk gehandicap in geloof en levensvragen ISSN 0922-2790 tel. SGO 033-2537437.
Themanrs:. okt. (1991), 3 (1996) en 2 (2000)
Liturgie met gehandicapten
Vieringen uit 15 jaar werkmap liturgie (1976-1990). Blijlevens e.a. redactie Gooi en Sticht 1997. Vieringen met gehandicapten in deel 1 en 2.
Eenvoudig gezegd
50 vieringen voor dementerenden door Mieke Mes, Uitg. Stichting Midden onder U,
tel. 043-4571414
Korte vieringen met verhalen, gebeden en liederen die deels goed zijn te gebruiken voor mensen met een verstandelijke beperking. Katholiek.
Wat mijn mond niet zeggen kan
Video 40 min. IKON 1993. Via openbare bibliotheek lenen of kopen bij IKON
tel. 035-6727272 kosten Bewoners van Noorderhaven vertellen over hun geloof. Dat is belangrijk voor hen. Vieringen afgewisseld met beelden uit het dagelijks leven (ook stuk snoezelviering).
Meer dan je denkt
Video Sintmaheerdt videoteam, met Ina Perdok. Bestellen tel.; 0595-552911, ook te leen bij Stichting GeeVer
Wat kunnen verstandelijk gehandicapten betekenen voor de kerk? In scherpe bewoordingen vertelt Ina wat ze van de kerk, geloof vindt en hoe zij zich daarvoor inzet. Met name haar vrijwilligerswerk bij ernstig verstandelijk gehandicapten is confronterend. Geschikt voor thema-avonden in de kerk. De handleiding geeft uitvoerige info over het doel van de film. Prachtig!
Rituelen
W. Cranen e.a. Damen, Best 1996.
Hoe kunnen rituelen een hulp bieden in de communicatie begeleiding met verstandelijk gehandicapten. De schrijvers zien bepaalde gedragingen als rituelen.
Namen noemen
Uitg. I. Nouwt-Bos, Zoetermeer
In deze eenvoudig uitgevoerde map staat een gedachtenisdienst beschreven
De tafel van samen
Uitg. GCO Katechetisch Centrum Friesland, Leeuwarden
Een boekje over het vieren van de maaltijd van de Heer waarin voorbereiding thuis en tijdens de catechese wordt beschreven. Tevens zijn er enkele gedichten en liederen opgenomen
Water om in te dopen
Uitg. Nederlandse Zondagsschool Vereeniging, ISBN 90-6986 208 5
Een werkboek met suggesties voor het vieren van de doop met kinderen. Verschillende doopthema’s worden uitgewerkt in gespreksuggesties, vertellingen, verbeelding en literatuursuggesties
Spelenderwijs de hemel op aarde
Theo Bos, Katholieke Theologische Universiteit te Amsterdam, doctoraalscriptie 1996
Laat zien hoe mensen met een diep-, ernstig- en matig verstandelijke handicap liturgie kunnen vieren. Aanwezig bij GeeVer.
Nieuwe tijdsdenken.
Themanr. Voorzet 1997(4) ISSN 0922-2790 Tel. SGO 033-2537437.
Het Zeeuws alternatief.
Verschijnt 3x per jaar. Redactie Mark Hoekstein tel. 0113-216656.
Met adressen, artikelen en activiteiten in Zeeland op het gebied van alternatieve geneeswijze en spiritualiteit.
Wie kan in mijn schoenen staan
Aandacht voor levensvragen voor ouders en verwanten van mensen met een verstandelijke handicap , Piet Brongers
Uitgeverij Kok, ISBN 90 435 0455 6
Oneindig Loyaal
Een contextuele kijk op de situatie van mensen die zorgen voor een ernstig belemmerd kind door Rein Hoekstra,
Uitgeverij Meinema ISBN 90 211 3820 4
Mijn kleine zuster
Ons gehandicapte kind in de christelijke gemeente, Ben J. Slingerland, Zoetermeer
Boekencentrum 1996. ISBN 90-239-1484-8.
Op een persoonlijke en indringende wijze vertellen ouders over hun meervoudig
gehandicapte dochter. De ouders maken duidelijk wat de kerk kan leren van hun dochter
en welke weg ze daarbij gaan.
Job, Wim, Joachim
Video van 20 min. SPD Eindhoven tel. 040-2116212 .
Geeft onder meer aan hoe lastig het kan zijn om met een verstandelijk gehandicapt kind
te leven. Zingeving staat centraal.
Een vergeten schakel
A..van Andel-Mandersloot, Kampen, Kok 1983 ISBN 90-242-2623-6.
De verstandelijk gehandicapte in kerk en gemeente. Thema’s: maatschappelijke
aanvaarding, het gezin, bijbelse overweging, aangepaste kerkdienst en catechese,
pastoraat als verantwoordelijkheid naar elkaar.
Ons kind heeft een verstandelijke handicap
Een christelijke handreiking bij de opvoeding. P.van Dijke-Reijnoudt, Groen en Zoon,
Leiden 1995 (serie praktisch en pastoraal).
Leven met verstandelijk gehandicapten, vanuit bijbels gezichtspunt. Over de opvoeding
en het gezin in de kerkelijke gemeente.
Achtergrond literatuur
Dood en sterven in het leven van mensen met een verstandelijke handicap.
Erik Bosch, uitgeverij Nelissen. ISBN 9024413648
In dit boek wordt met zeer praktische,herkenbare voorbeelden ingegaan op de beleving van mensen met een verstandelijke handicap die met dood en sterven te maken krijgen.
Rouw en persoonlijk verlies.
Relf e.a. Oxford: Sir Michale Sobelle House
Een eenvoudige, heldere leidraad voor ieder die hiermee te maken heeft in een gezinssituatie.
Te bestellen bij www.achterderegenboog.nl
Kun je uit de hemel vallen?
Rianne Meeuwsen e.a. Brochure over hoe mensen met een verstandelijke beperking rouw verwerken. Te downloaden bij www .lkng.nl.
Abrona fotoboekje “Afscheid nemen”
Foto’s rondom het proces van afscheid nemen en herinneren. Vormgegeven vanuit christelijke overtuiging. Met bijbehorende handleiding Abrona: stervensbegeleiding en verliesverwerking bij mensen met een verstandelijke beperking.
Te bestellen bij www.abrona.nl
Het Doodboek
Effaya Guyot groep Weerklank. Het boek bestaat uit verschillende foto’s en pictogrammen die verschillende aspecten van afscheid nemen laat zien. Tevens theorie van de ervaringsordening. Te bestellen bij www. weerklank.nl
Rondom sterven
SGO Hoevelaken en Philadelphia.
Dit boek biedt praktische en beeldende handreikingen voor ondersteuning aan mensen met een verstandelijke handicap wanneer zij in hun leven geconfronteerd worden met sterven en rouw. Te bestellen bij Info @sgohoevelaken.nl
Afscheid nemen.
Als ik er niet meer ben. Fiddelaers Jaspers.
Ten Have Kampen. Kinderen voorbereiden op het overlijden van hun ouder.
Te bestellen bij www.in-de-wolken.nl
Afscheid nemen.
Waarom doet iemand dat? Fiddelaers Jaspers, Marieke de Groot en Jos de Keijser. Ten Have Kampen. Kinderen en jongeren als nabestaanden van zelfdoding.
Te bestellen bij www.in-de-wolken.nl
Verlieskunde.
Handreiking voor de beroepspraktijk.
Herman de Monnink.Elsevier ISBN 903522342x. Dit boek verwoordt de opgaven waar een beroepskracht zich rondom rouw en verlies voor gesteld is. Het is niet gericht op mensen met een verstandelijke beperking maar in algemene zin.
Herinneringsboeken.
Ik mis je zo.
Riet Fiddelaers Jaspers, Hennie van Schooten. Damon, Budel
De map bevat een begeleidersboek om mensen met een verstandelijke beperking te ondersteunen bij de verwerking van het verlies van een dierbare door de dood en een werkboek met veel ruimte voor eigen invulling. Een foto en een pictogrammenset kan apart besteld worden. Te bestellen bij www.in-de-wolken.nl
Ontwikkelingsleeftijd tot 4 jaar.
Dag papa in de hemel
Ingrid van Dongen, de Bonte Bever, ISBN 9064188045
Lieve oma Pluis.
Dick Bruna Mercis Publishing.ISBN 9056471716
De oma van Nijntje sterft en wordt in het bos begraven door de andere konijntjes. Heel eenvoudig taalgebruik in rijmvorm.
Kikker en het vogeltje.
Max Velthuis. Leopold. ISBN 9025847544
Kikker vindt een vogeltje langs de kant van de weg. De dieren weten niet wat er gebeurt. Haas leert hen dat het vogeltje dood is. Ze begraven het. Wanneer ze een ander vogeltje horen fluiten zijn ze gerustgesteld.
Ontwikkelingsleeftijd 4-8 jaar.
De oma van Jules
Annemie Berebrouckx, Leopold, ISBN. 902583406
Juf vertelt op school dat ze de volgende dag over opas en omas gaan praten. Maar Jules heeft z'n oma nooit gekend, ze is dood. Hij vraagt aan iedereen of ze nog iets weten over oma. En omdat iedereen een ander stukje over oma vertelt, krijgt Jules een idee wie ze was.
Opa zegt dat oma een heel bijzondere vrouw was en dat Jules op haar lijkt. "Ik lijk op oma! denkt hij trots".
Dag Siem, dag Tom! : afscheid van papa
Alma Post, Altamira, ISBN. 9069631954
De vader van Siem en Tom wordt ziek, steeds zieker en gaat dood. Het boek gaat over de beleving van dit proces door de twee jongens.
Voorlezen vanaf 5 jaar, lezen vanaf 7 jaar.
Doodgaan is geen feest, over doodgaan cremeren en rouw.
Riet Fiddelaers-Jaspers, In de Wolken, ISBN. 9080477397
In dit prentenboek wordt aan de hand van de dood van een papa ingegaan op wat doodgaan is, op cremeren en op het rouwen van kinderen.
Derk Das blijft altijd bij ons.
Susan Varley. Lemniscaat. ISBN: 9060695526
De oude Das zal niet lang meer leven. Hij laat de dieren een afscheidsbrief na waarin hij ze vraagt niet droevig te zijn. De dieren voelen zich eenzaam zonder hem en hebben toch verdriet. Door herinneringen aan Das op te halen gaat hun verdriet langzaam weg.
Als je dood bent, wordt je dan nooit meer beter?
P. Breebaert. Lemniscaat. ISBN 9060698738
Prentenboek wat vertelt wat konijntje Fred voelt en meemaakt als zijn broertje Joep sterft. Over de dood, begrafenis, zorg van iedereen en weer verdergaan.
Vaarwel Rune.
Kaldhol. Altamira. ISBN 90 6963 014 1
Tijdens het spelen verdrinkt Elsa’s vriendin Rune. Rune wordt begraven. Wanneer Elsa na de winter het graf van Rune bezoekt begrijpt ze pas echt goed dat Rune niet meer terugkomt. Ze zet een bloemetje op haar graf.
Alles wordt nieuw.
Kees de Korte Nederlands Bijbelgenootschap. ISBN 9061263883
Prentenboekje dat vanuit christelijke visie beschrijft hoe er troost is in de belofte van een nieuwe hemel en een nieuwe aarde.
Zoals vroeger.
P Mandelbaum. Infodok. ISBN 90 6565 388
Louise wil dat oma na de dood van haar vader net zoals vroeger wordt. Ze is bang dat oma zo verdrietig blijft. Opa zorgt dat Louise haar angst overwint en dat vader een plek in haar herinnering krijgt.
Opa duurt ontelbaar lang.
An de Bode. Van In. ISBN (978-)90-306-2333-0
Wanneer opa sterft blijft Bas met veel vragen zitten waarop ook de volwassenen geen antwoord hebben. Bas vindt zelf het antwoord door opa een brief te schrijven met wat allemaal gebeurt is.
Dat is heel wat voor een kat, vind je niet?
Judith Viorst. Gottmer. ISBN 90 257 3115 5
Een kind zoekt tien goede dingen over haar dode katje. Ze vindt er maar 9. Later ontdekt ze dat de dode poes de aarde vruchtbaar maakt. Dit geeft plotseling in een zekere zin aan het doodgaan van het katje.
Michiel het sterrekind.
Somers. Christofoor. ISBN 90-6238-664-4
Tine vertelt het verhaal van haar broer die te ziek was om mee te spelen en mee te leven. Juf zegt dat als je veel van iemand houdt die persoon in je hart blijft. Ze voelt dat de hemel bestaat zoals je ook de wind voelt al zie je die niet. Thema cremeren komt ook aan de orde.
Prinses op reis. Marjet de Jonge.
Querido. ISBN 9021468905
Een kleine prinses gaat op reis. Ze krijgt mooie verhalen mee voor onderweg. Omdat ze niet terugkomt verdeelt ze haar bezittingen onder de mensen. Er is verdriet. Maar als ze weg is blijven haar vrienden achter met goede gaven en herinneringen. Echt weg is ze dus niet helemaal.
Ik heb van jou gedroomd vannacht.
Van Straaten. Leopold. ISBN: 90 258 3715 8
Vrolijk gekleurd prentenboek met ritmische tekst over dromen van naar de sterren gaan. Niet specifiek gericht op de dood.
Hemeltjelief.
Nicolas Allan. Zirkoon. ISBN: 90-6177-660-0
Bas de hond pakt zijn koffer om naar de hemel te gaan. Julia is bedroefd. Wanneer Bas door een engel wordt opgehaald zoekt Julia een zwerfhondje om voor te zorgen.
Het kikkerballet.
Mccardie. Zirkoon. ISBN 9061776910
De oude kikker is te zwak om nog te springen. De jonge kikkers spelen een bijzonder ballet voor hem. Maar de oude kikker vertelt dat het ballet doorgaat. Een ontroerend boekje over hoe iemand na de dood bij je kan zijn. Ook het belang van belangrijke anderen bij een stervend iemand komt nadrukkelijk naar voren.
Ontwikkelingsleeftijd 8-10 jaar.
Olaf en Jaap
Annet Hogenhout,
Nijmegen, De Stiel 2007 ISBN
Olaf is meervoudig gehandicapt en woont in een tehuis. Als zijn beste vriend overlijdt, moet hij afscheid van hem nemen. Geschikt voor verstandelijk gehandicapten om voor te lezen of om zelf te lezen.
Verdriet.
Rosen Blake. Hill. Prentenboek. ISBN 90 76766 93 2
Een man heeft veel verdriet om iemand die hij verloren heeft. Soms doet hij allerlei dingen van verdriet, zoals met zijn vingers knakken of de poes stiekem een schop geven. Hij vindt troost in kleine dingen, één ding dat die dag goed ging. En kaarsjes branden, veel kaarsjes.
Dood zijn, hoe lang duurt dat?
Storms. Clavis. ISBN 9068227289.
Een informatief boek over dood en rouwverwerking, waar allerlei vragen op dit gebied in eenvoudig taalgebruik worden beantwoord. Bijv. Als iemand is gestorven van wie je veel houdt, heb je dan voor altijd verdriet? Als je het heel hard probeert, kun je iemand dan weer levend maken?
Vlinder voor Marianne.
Virginia Lee. Lemniscaat ISBN 90 6069201 2
Marianne is dodelijk ziek en beleeft haar laatste dagen. Haar broertje zet een rups naast haar bed. Wanneer ze sterft verandert de rups in een vlinder en vliegt weg. Dit helpt de familie om Marianne een plek in hun herinneringen te geven.
En opeens is alles anders.
Van Emmerik. Lannoo ISBN 90 209 3203 9
De tienjarige Marieke schrijft aangrijpende brieven naar haar plots overleden moeder.
Van huilen krijg je dorst.
Anke Kranendonk. Lemniscaat. ISBN 9060698770 Leesboek.
Oom Hugo is ziek en wordt nooit meer beter. Joris snapt het niet zo goed en stelt allerlei vragen aan oom Hugo. Kun je nu niet meer voetballen, mag je geen dropjes meer eten? Na het overlijden mag Joris een herinnering aan oom Hugo uitzoeken.
Ontwikkelingsleeftijd 10 plus.
Het boek van de dood.
Pernilla Stalfelt. Hoogland en van Klaveren. ISBN 9076347069
Boek met stripachtige tekeningen en allerlei wetenswaardigheden over de dood, soms humoristisch weergegeven.
Wat je moet weten over dood en sterven.
Sanders,Bruce 2005 ISBN 90-5566-132-5
In dit boek wordt openhartig gepraat over de dood, begeleidt door veel kleurige foto's. Voor kinderen vanaf ongeveer 9 jaar. Terug naar boekenlijst.
Het verhaal van Anna.
Van Tricht, Twello. Troefreeks. ISBN: 9073460867
Anna zit op de middelbare school en verliest door een ongeluk haar enige en oudere broer. Alles verandert door de dood van Bas. Anna voelt zich heel alleen.
Waarom mijn moeder?
Noort. J.J. Groen en zoon. ISBN 9050305105
Plotseling wordt de moeder van 4 kinderen naar het ziekenhuis gebracht. Twee maanden later sterft ze. De kinderen verwerken het allemaal op een andere manier. Dit boek gaat over hun vragen, boosheid,verdriet en de reacties van mensen om hen heen.
Verhalen en sprookjes op de grens van leven en dood.
Christofoor. ISBN 9062386373
Oude en nieuwe sprookjes die de dood als thema hebben.
Websites
Ervaar het maar
Zie ook:
www.ervaarhetmaar.nl
Snoezelen, een andere wereld
J. Hulsegge, Nijkerk, Intro 1986 ISBN 90-266-1830-1.
Algemeen boek over snoezelen met muzieksuggesties.
Niemand uitgezonderd
Een praktisch-theologische verkenning van pastoraal omgaan met diep geestelijk
gehandicapten in speciale vieringen. Marian Taalman, Brussel 1990. Afstudeerscriptie
alleen in info-winkel Arduin verkrijgbaar. Theologische verantwoording van
snoezelvieringen plus uitgewerkte vieringen. (Protestants)
In: Op hoop van Zegen
A.Trapman (zie liturgie) uitwerking van snoezelvieringen. (Protestants)
Snoezelvideo’s
Uitg. Barry Emons spelmateriaal en hulpmiddelen b.v. Zeeland tel. 0486-452626.
Ondersteuningsmateriaal voor het snoezelen. Te gebruiken bij snoezelvieringen :
4 delen- wolkenluchten- kabbelende zeeën- bloemen, bomen en vissen.
Met prachtige muziek eronder.
VIIII. MUZIEK, BEWEGING EN DRAMA
LITERATUUR EN CD SUGGESTIES OVER MUZIEK, BEWEGING EN DRAMA
Hansje Herder
Advent/kerstverhaal op cd. Gelezen: Gerard Ursem. Muziek: Maurits Slatman en Hilbert Wiese. Uitg. ’s Koonings Jacht, Arnhem.
Hansje wordt direct na zijn geboorte naar de schapen gebracht. Daarmee gaat hij op stap en beleeft allerlei avonturen. Na vele omzwervingen komt hij weer bij de schuur en komt terecht in het kerstverhaal. Met vrolijke muziek.
Themanummer over muziek
Voorzet 1999 nr 2. Bij SGO tel. 033-2537437.
Zitten of opstaan
Meerdere CD’s en liedbundels. Eigentijdse liedjes over kerst, pasen en bijbelse verhalen
SGO tel. 033-2537437, Liedjes voor kinderen
Elly en Rikkert, uitg. Universal Songs, diverse delen op CD en in boekvorm
Alles wordt nieuw
Hanna Lam en Wim ter Burg. Uitg. Callenbach, Nijkerk. ISBN 90 266 0090 9
Liederen verzamelbundel of 4 losse delen. Ook op CD
De muziek waard
Muziek als bezigheid voor geestelijk gehandicapten
Rob Blatter e.a.. Den Haag: Nijgh & van Ditmar Educatief, 1982
Een op de praktijk gericht boek met tips, ideeën en ervaringen over instrumenten,
muziekkeuze en geschikte liedjes
Spelend omgaan met muziek
Spelmateriaal voor de begeleiding van verstandelijk gehandicapten. Ine van Wijck en Jan
Hulsegge. Nijkerk: Intro, 1985
Een boek vol met muzikale spelen ingedeeld naar de motorische, emotionele, sociale en
intellectuele ontwikkeling
Bijbelliederen voor peuters en kleuters
Jan van der Laar. Bundels met suggesties voor bewegingsvormen
Muziek en dansspelletjes
Marlies Beermann e.a.. Katwijk: Panta Rhei, 1994
Honderdtwintig eenvoudige en creatieve groepspelletjes gebaseerd op dans en muziek
De zevende Hemel
P/a Bas van den Berg, W. Barentszstraat 85, 3572 PE Utrecht. Een kleine, beweeglijke organisatie van vakkundige drama- en dansdocenten die deels theoloog zijn. Mensen uit kerken en levensbeschouwelijke instellingen geven ze trainingen en cursussen in het gebruik van drama, spel en dans. Zowel orientatiedagen, jaartrainingen als verdiepingscursussen
X OVERIGE AAN TE BEVELEN LITERATUUR
Zorgen met zin
Ethische beschouwingen over zorg voor mensen met een verstandelijke handicap Dr. Herman P.Meininger
Uitgeverij SWP ISBN 906665 4562
Van en voor allen
Theologische bundel rondom de vraag wat kerk-zijn en geloven betekenen als ze doordacht worden vanuit het perspectief van de aanwezigheid van mensen met een verstandelijke handicap in de geloofsgemeenschap.
In het boek, onder redactie van dr. H. Meininger, geven 15 gespecialiseerde auteurs wegwijzers om echt vorm te kunnen geven aan de inclusie van mensen met een verstandelijke handicap in de geloofsgemeenschap. Uitgeverij Meinema , ISBN 9021139812. Prijs € 18,-
Arduin, Ontmantelen van de instituutszorg
Emancipatie en zelfbepaling van mensen met een verstandelijke handicap door Jos van Loon Garant ISBN 90 4411132 9
Meer dan luisteren
Ervaringsordening en het empatisch moment van communicatie, Dorothea Timmers-Huigens
Elsevier Gezondheidszorg ISBN 90 3522409 4