De ondersteuning in het project valt uiteen in ondersteuning van Lydian en
ondersteuning van het personeel.Ondersteuningsprofiel van Lydian
Lydian Tanihatu
Datum: 18 maart 1999
Beschrijving van de ondersteuningsfunctie, de specifieke activiteit,
en het niveau van intensiteit op elk van de gebieden en op elke dimensie.
Niveaus van intensiteit zijn:
A - Af en toe of episodisch
B - Beperkt
U - Uitgebreid of op ruimere schaal
C - Continu of veelomvattend
Dimensie I: Intellectueel functioneren/Adaptieve vaardigheden
- Communicatie
Functie:
Verbeteren van verstaanbaarheid van communicatie, zowel actief als
passief.
Activiteit:
ondersteuning van onze eigen verbale communicatie door middel van
gebaren en/of fotos. Lydian begrijpt nu niet altijd wat er van haar
verlangd wordt,
waar- over gesproken wordt of wat er gaat gebeuren. Gezien het feit dat haar
taalontwikkeling gestopt is op het moment dat haar epilepsie begon, zal er veel herhaling
nodig zijn om dingen aan te leren. Doelstelling is om Lydian beter te laten begrijpen op
een communicatieniveau dat zij zelf ook zal kunnen gaan leren gebruiken. Het gaat
hierbij met name om concrete begrippen uit de dagelijkse situaties. Bijvoorbeeld eten en
drinken. Dingen kunnen we aan haar laten zien (fotos en voorwerpen) en dit benoemen.
Zo zal Lydian gaan begrijpen waar de ander het over heeft en weet ze wat er gaat gebeuren.
Ze kan dan beter de situatie inschatten en krijgt meer controle over de situatie.
Overgangsmomenten zullen dan beter gaan verlopen. Belangrijk is om samen met de logopedie
een communicatieplan op te stellen. Dit zal dan zowel binnen wonen, dagbesteding als bij
familie gebruikt gaan worden. De orthopedagoog zal samen met persoonlijk assistent
logopedische ondersteuning aanvragen. De logopedie zal medewerkers en familie
ondersteunen. Medewerkers zijn zelf verantwoordelijk om op de hoogte te zijn van het plan
en de instructies die hierbij horen.
Intensiteit:
- uitgebreid en op ruimere schaal zal hier expliciet aandacht aan
besteed gaan worden. Het zal continu een aandachtsgebied moeten blijven.
- Zelfverzorging
Functie:
Haar zelf laten doen wat ze zelf kan. Alleen die onderdelen van een
taak overnemen die ze echt niet kan. Ondersteuning bieden in het meer leren zelf doen.
Activiteit:
Via een gericht stappenplan haar overal zelfstandig naar het toilet
laten gaan. Zeker in haar nieuwe woning hier direct mee beginnen. In het begin wellicht
nog wel op de achtergrond meelopen of visualiseren d.m.v. foto van toilet dat ze daar naar
toe gaat. Verwoorden wat ze moet doen, maar niet voor haar doen. Haar volgorde van dingen
aan leren: zoals doortrekken, licht uitdoen, deur dichtdoen etc. Hier bewust mee aan het
werk gaan. Het gerichte stappenplan zou gevisualiseerd kunnen worden in stappen in een
multomap. Deze zou men dan aan haar kunnen laten zien. In de praktijk uitzoeken hoe dit
het best werkt. De uitvoering kan gebeuren zowel binnen de dagbesteding als in de woning. Het
stappenplan kan gemaakt worden door medewerkers zelf, eventueel met inhoudelijke
ondersteuning door logopedist (i.v.m. visualisatie) en orthopedagoog.
Bij het wassen en aankleden zal Lydian waarschijnlijk wel altijd
hulp nodig blijven hebben. Wel zou gekeken kunnen worden of onderdelen van deze
activiteiten niet aangeleerd kunnen worden. De Arduinse school zou hierbij onderdelen
kunnen aanleren. Te denken valt aan een cursus zelfverzorging. Op het moment dat Lydian binnen
de schoolse situatie vaardigheden heeft aangeleerd, dienen medewerkers zich hiervan op de
hoogte te stellen en aangeleerde vaardigheden ook te laten uitvoeren in de dagelijkse
situatie. Men kan de school ook vragen op welke wijze de overdracht van de leersituatie
naar de natuurlijke situatie het best uitgevoerd zou kunnen worden.
Bij het tandenpoetsen is het belangrijk Lydian eerst zelf de
bewegingen te laten uitvoeren. Pas daarna napoetsen. Op deze wijze behoudt Lydian een
stukje zelfstandigheid. Het helemaal zelf laten doen kan echter niet i.v.m. het behoud van
mondhygiëne.
Intensiteit:
Uitgebreid en op ruimere schaal.
- Sociale vaardigheden
Functie:
Het voldoende aanbieden van contacten met anderen waarin ze
hulpvaardig kan zijn en kan genieten van de gezelligheid.
Activiteit:
- Haar binnen haar werk de mogelijkheid blijven geven om er voor
anderen te zijn: het geven van taken als het duwen van de rolstoel, de koffie
laten
aangeven, koekjes rond laten delen. Medewerkers dagbesteding zijn verantwoordelijk
deze activiteiten voldoende aan te bieden binnen de werkzaamheden van Lydian.
- Lydian mee laten doen met activiteiten in grotere gezelschappen,
zoals de soos, clubs/verenigingen en activiteiten in het Cultureel Centrum. De persoonlijk
assistent i.s.m. medewerkers is verantwoordelijk dat ze voldoende activiteiten per week
heeft. Zoveel mogelijk wordt geprobeerd Lydian zelfstandig te laten meedoen binnen deze
activiteiten zodat ze dan niet voortdurend afhankelijk hoeft te zijn van professionele
medewerkers. Dit zal haar gevoel van autonomie bevorderen.
Intensiteit:
Beperkt
- Wonen
Functie:
Lydian een eigen huis en plek bieden waar ze geheel
zichzelf kan en mag zijn, zonder dat ze opgesloten of beperkt hoeft te worden of hoeft
samen te wonen met mensen die zij niet mag en in haar beleving haar vrijheid beperken.
Activiteit:
Er wordt een woning voor Lydian gezocht waar ze haar eigen ruimte
heeft. Ze ongestoord kan spelen met haar speelgoed. En waar het toch gezellig is. Omdat ze
niet goed kan samenwonen met een ander, wordt er een huis voor haar alleen gezocht. Het is
wel belangrijk dat er i.v.m. gezelligheid een goed sociaal netwerk rondom haar heen is. Er
kunnen dan regelmatig mensen op visite komen, die er echt voor haar zijn en die ze niet
hoeft te delen met anderen. De persoonlijk assistent van Lydian is verantwoordelijk voor
het opbouwen van een passend netwerk. Zij wordt hierbij ondersteund door een
"denkgroep". De natuurlijke personen uit haar netwerk (familie, vrienden,
"buddys") en de professionele medewerkers stemmen hun tijden flexibel op
elkaar af. Op het moment dat Lydian geen visite heeft of op weg is, zal er een medewerker
aanwezig zijn om Lydian te ondersteunen.
Lydian houdt ervan om te zorgen. Het is daarom een goed idee om
samen met Lydian naar een huisdier te gaan zoeken. Hiervoor kan ze zorgen. De verzorging
van het huisdier zal ze niet geheel alleen kunnen doen. Ze heeft ondersteuning nodig bij
het verzorgen van dit huisdier.
Een trap in een huis zal lastig zijn. Ze zal dan steeds afhankelijk
zijn van de ander om de trap af te gaan. Gezien het plezier dat Lydian heeft met het
spelen, zal er ook een ruimte moeten zijn, waar Lydian in de zomer buiten kan spelen. Dit
kan een ruim balkon betekenen of een tuintje.
Lydian kan zelfstandig lange tijd spelen. Wel moet ze ondersteund
worden om op gang te komen. De medewerker/vriend of het familielid zal samen met haar iets
moeten uitzoeken om mee te spelen en in de nabije omgeving aanwezig moeten zijn. Binnen
deze voorwaarden kan Lydian gedurende lange tijd spelen. Op het moment dat Lydian geheel
alleen is, komt ze moeilijk tot spel. Ook bij overgangen van de ene activiteit naar de
andere activiteit heeft ze ondersteuning nodig: bijv. als ze van televisie kijken gaat
eten. Het is belangrijk dit niet te abrupt te doen. Men zal haar moeten ondersteunen in
deze overgang. Dit kan door te verwoorden en door ondersteunende communicatie als
fotos. Het kan bijvoorbeeld belangrijk zijn om Lydian zelf de tv uit te laten zetten
i.p.v. als medewerker de knop in te drukken.
Intensiteit:
Continu en veelomvattend
- Samenleving
Functie:
Uitbreiden van haar sociale netwerk
Activiteit:
Er zal intensief gezocht moeten worden naar mensen die vanuit het
natuurlijke netwerk vriendschappelijke contacten willen aangaan met Lydian. Deze
vriendschappelijke contacten zullen een aanvulling zijn op de contacten die ze heeft met
haar familie. De persoonlijk assistent zal samen met de "denkgroep" actief op
zoek gaan om mensen te vinden in haar directe leefomgeving om deze contacten te willen
onderhouden. De persoonlijk assistent ondersteunt deze vrienden/buddys ook in de
wijze waarop mensen een vriendschap kunnen aangaan met Lydian.
Vriendschappen met collegas zullen ook onderhouden worden.
Lydian kan hen bijvoorbeeld regelmatig uitnodigen bij haar thuis te komen of regelmatig
op bezoek bij hen gaan. Medewerkers en PA coördineren deze bezoeken voor Lydian. Intensiteit:
Uitbreiden netwerk: uitgebreid en op ruimere schaal
onderhouden vriendschappen collegas: beperkt
- Zelfbepaling
Functie:
Het bevorderen van de autonomie en de controle over haar eigen
omgeving met ondersteuning van eigen wil/keuzes en het leren omgaan met frustraties als
iets niet door kan gaan.
Activiteit:
Keuzemogelijkheden duidelijk en concreet aanbieden. Altijd
ondersteund door middel van voorwerpen of fotos. Haar geen open keuzes geven
"wat wil je" maar gesloten keuzes aanbieden "wil je dit bijv. appel-
of wil je dat bijv. banaan-". Medewerkers zijn zelf verantwoordelijk
hierin ondersteuning te vragen aan logopedist/ persoonlijk assistent/orthopedagoog over welke
wijze het meest geschikt is.
Overgangssituaties en veranderingen in situatie overzichtelijk maken,
zodat ze controle krijgt over de situatie. Dit zal haar autonomie bevorderen zodat ze
minder hoeft over te gaan op "koppig" gedrag. Overzicht kan gegeven worden door
de overgang goed te verwoorden en te visualiseren.
Haar zodanig helpen bij het aanleren van nieuwe communicatievormen
(fotos en/of gebaren) dat ze deze vormen zelf ook kan gebruiken om anderen duidelijk
te maken wat ze zelf wil.
Zorgen dat Lydian zelf keuzes kan maken in wie haar
begeleidt.
Bijvoorbeeld door haar door middel van fotos te laten kiezen door welke medewerker
ze ondersteund zal gaan worden. Door de organisatie zal er een flexibel systeem bedacht
moeten worden dat dit in samenwerking met de betrokken medewerkers ook daadwerkelijk
uitgevoerd zal kunnen worden in de praktijk.
Als dingen of activiteiten om wat voor reden dan ook niet door kunnen
gaan: proberen dit duidelijk voor haar uit te leggen d.m.v. ondersteunende communicatie.
Begrip en geduld tonen dat ze hierover gefrustreerd is. Haar de tijd geven om de
verandering te laten verwerken.
Intensiteit:
uitgebreid en op ruimere schaal
- Gezondheid en Veiligheid
Functie:
Verantwoordelijkheid voor veiligheid en gezondheid geheel van Lydian
overnemen.
Activiteit:
- Alle medewerkers die met Lydian werken dienen op de hoogte te zijn
van begeleiding epilepsie.
Lydian moet veel medicatie slikken. Het is belangrijk dat alle
medewerkers deze medicijnen op een prettige manier geven aan Lydian: dit wil zeggen dat ze
eerst een paar happen vla krijgt, dan per hapje een tablet. De vloeibare depakine wordt in
een half kopje koffie gedaan met melk en suiker (niet te heet). Geef voor de vieze smaak
een lekker kopje koffie na.
In haar nieuwe woning zal de keukensituatie veilig moeten zijn. Hete
pannen met vet e.d. zullen buiten het bereik van Lydian gehouden moeten worden. Lydian wel
laten meehelpen met koken, maar dan alleen op een veilige manier! Haar niet zomaar in de
pannen laten roeren en er altijd bij blijven.
- Lydian zal zichzelf niet beperken wat betreft haar eten. Het is
belangrijk om de balans te vinden tussen keuzevrijheid wat betreft de hoeveelheid eten en
het grenzen aangeven over de hoeveelheid.
Intensiteit:
Continu
- Schoolse vaardigheden
Functie:
Vaardigheden gaan uitbreiden
Activiteit:
Binnen de dagbesteding wordt gericht gekeken welke vaardigheden er
aangeleerd kunnen worden.
Lydian wordt opgegeven voor cursussen aan de Arduinse
School.
Er worden systematisch opgezette leersituaties in de natuurlijke
setting aangeboden, t.a.v. zelfverzorging, huishouding.
Intensiteit:
uitgebreid en op ruimere schaal
- Vrije tijd
Functie:
Het fors uitbreiden van vrijetijdsmogelijkheden.
Activiteit:
Medewerkers wonen zijn verantwoordelijk voor het in de gaten houden
van grote evenementen, discos etc. Zij geven Lydian hiervoor op en zorgen dat ze
hier naartoe gaat. Zo veel mogelijk uit gaan proberen of Lydian hierheen kan gaan
zonder begeleiding.
Medewerkers dragen er zorg voor dat ze geschoold worden in het
geven van een professionele massage.
Lydian is lid van club manege Paardoes.
Intensiteit:
Beperkt/ uitgebreid of op ruimere schaal
- Werk
Functie:
Deelname aan dagbesteding
Activiteit:
Continueren van de dagbesteding zoals zij deze nu heeft.
Dagbesteding zou zich nog kunnen laten ondersteunen door logopedie. Bij aanleren van
vaardigheden zou er gezamenlijk met persoonlijk assistent gericht gewerkt kunnen worden
aan aanleren van activiteiten. Basale stimulatie is een goede vorm die eveneens binnen de
dagbesteding een plek zou kunnen krijgen.
Intensiteit:
Uitgebreid en op ruimere schaal
Dimensie II: Psychologische/Emotionele overwegingen
Functie:
Het herstellen van het vertrouwen in de mensen om haar heen
(basisveiligheid)
Van een afhankelijkheidspositie komen naar meer gevoel van autonomie
Activiteit:
Medewerkers zullen een vertrouwensband moeten opbouwen met Lydian.
Als leidraad kan men hiervoor de 3 fasen gebruiken van de relatietherapie van Dosen. De
eerste fase is het accepteren en tolereren: Lydian nemen zoals ze is. Jezelf als het ware
aanbieden en niet opdringen. Er voor haar zijn. De medewerker helpt Lydian op een zo
prettig mogelijk manier om om te gaan met de minimale eisen waar niemand omheen kan. Men
biedt rust, hulp waar nodig, bescherming. Men laat vooral merken dat jouw aanwezigheid
veiligheid geeft, consistent en voorspelbaar is. In de tweede fase kan men elkaar
ontmoeten en samen groeien. Men gaat dan proberen een positieve warme relatie tot stand te
brengen. Men laat waardering blijken via woorden en gebaren, in je hele handelen. Waar men
haar attent moet maken op leefregels doe je dat vanuit solidariteit, niet vanuit
dominantie. Pas wanneer er een positieve en vertrouwelijke relatie is gevestigd kan de
medewerker overgaan tot de zogenaamde derde fase. Men kan Lydian gaan leren hoe zich
adequaat te gedragen in diverse situaties. Ongewenst gedrag probeer je dan los te weken en
af te leren en men introduceert een duidelijke pedagogische structuur. Medewerkers kunnen
voor ondersteuning in het aangaan van de relatie terecht bij de orthopedagoog.
Vanuit een veilige basis kan men gaan werken aan meer autonomie. Dit
wil zeggen dat de medewerker zich in handelingen steeds meer probeert "terug te
trekken" en Lydian meer zelfstandig zal gaan doen. Het ligt hierbij niet in de
verwachting dat Lydian geheel zelfstandig zal functioneren. In de praktijk zal er altijd
iemand in de nabije omgeving aanwezig moeten zijn. Lydian zal echter steeds meer zelf
controle over haar bestaan moeten krijgen. Controle zal ze kunnen verkrijgen door een
betere communicatie, het vergroting van haar zelfredzaamheid, het meer zelfstandig kunnen
zijn binnen grotere gezelschappen (soos e.d.), het zelf kunnen uitkiezen van de mensen die
haar ondersteunen etc.
Intensiteit:
Continu en veelomvattend.
Dimensie III: Fysieke - /Gezondheidsoverwegingen
Functie:
Zorgdragen voor een optimale gezondheid, voeding, motoriek
Activiteit:
Medewerkers zijn op de hoogte van haar gezondheidstoestand. Zo nodig
vragen zij advies aan de arts, neuroloog of fysiotherapeut. Haar epilepsie zal altijd
aandacht behoeven.
Intensiteit:
Uitgebreid en op ruimere schaal
Dimensie IV: Omgevingsoverwegingen
Functie:
- het vinden van een geschikt huis in Souburg of omgeving Souburg
(is gevonden in mei 1999, zie wonen)
Activiteit:
Er wordt actief gezocht naar een woning (is gevonden in mei 1999,
zie wonen).
Intensiteit:
Episodisch
|